Thuyền hoạt động trong môi trường khắc nghiệt: nước, muối, nắng, và rung động liên tục từ máy. Bảo dưỡng đều là cách rẻ nhất để tránh hỏng lớn.
Sau mỗi chuyến
- Rửa nước ngọt nếu vừa đi nước mặn — cả vỏ, cả máy ngoài, cả các chi tiết kim loại. Đây là việc đơn giản nhất và có tác dụng lớn nhất.
- Hút cạn nước đáy và kiểm tra xem lượng nước đó có bất thường không.
- Kiểm tra nhanh dây neo, dây buộc, phao.
Hằng tháng
- Máy — kiểm tra dầu nhớt, nước làm mát, lọc nhiên liệu, và tình trạng đường ống.
- Ắc quy — cọc nối sạch không, còn giữ điện tốt không.
- Hệ thống điện — dây có bị ăn mòn ở các đầu nối không. Trong môi trường ẩm mặn, đầu nối là chỗ hỏng trước tiên.
- Bơm hút nước đáy — chạy thử. Đây là thiết bị chỉ cần khi có sự cố, nên rất dễ hỏng mà không ai biết.
- Trang bị an toàn — áo phao còn nguyên vẹn không, bình chữa cháy còn áp suất không, pháo hiệu còn hạn không.
Lên đà định kỳ
Kéo thuyền lên cạn để làm phần dưới mực nước — phần không kiểm tra được khi thuyền đang nổi.
Các việc chính:
- Cạo hà và rong bám. Sinh vật bám vỏ làm tăng lực cản, khiến thuyền chạy chậm và tốn nhiên liệu hơn hẳn. Ở vùng biển ấm, chúng bám rất nhanh.
- Sơn chống hà lại lớp mới.
- Kiểm tra vỏ — với gỗ là mối mọt và các đường xảm; với composite là vết nứt và hiện tượng phồng rộp; với thép là gỉ, đặc biệt ở các mối hàn.
- Kiểm tra chân vịt và trục — cong vênh, mẻ cánh, độ rơ của ổ trục.
- Kiểm tra bánh lái và hệ thống lái.
- Thay các kẽm chống ăn mòn — chi tiết kim loại gắn dưới nước, được thiết kế để mòn thay cho các bộ phận quan trọng. Chúng mòn hết là hết tác dụng bảo vệ, nên phải thay theo kỳ.
Điểm hay hỏng ở khí hậu Việt Nam
Ăn mòn do nước mặn. Nhanh hơn nước ngọt nhiều lần. Mọi chi tiết kim loại tiếp xúc nước mặn cần được theo dõi kỹ hơn và rửa lại bằng nước ngọt sau mỗi chuyến.
Hà biển bám vỏ. Ở vùng nước ấm, tốc độ bám nhanh nên chu kỳ lên đà thường ngắn hơn so với vùng ôn đới.
Mối và hà đục gỗ với vỏ gỗ. Phần ngập nước và phần thường xuyên ẩm là nơi cần kiểm kỹ nhất.
Nắng làm lão hóa lớp gel bảo vệ trên vỏ composite, làm bạc màu và giòn. Che phủ khi neo đậu dài ngày giúp kéo dài tuổi thọ.
Sổ theo dõi
Nên có một cuốn sổ ghi: ngày làm gì, thay gì, số giờ máy đã chạy, và các bất thường quan sát được.
Hai tác dụng: biết khi nào tới kỳ bảo dưỡng tiếp theo mà không phải nhớ, và khi bán lại thì đó là bằng chứng thuyết phục nhất về tình trạng phương tiện.
Hỏi đáp nhanh
Việc đơn giản nhất mà tác dụng lớn nhất là gì?
Rửa nước ngọt sau mỗi chuyến đi nước mặn — cả vỏ, cả máy ngoài, cả các chi tiết kim loại.
Vì sao hà bám vỏ lại tốn tiền?
Vì sinh vật bám vỏ làm tăng lực cản, khiến thuyền chạy chậm và tốn nhiên liệu hơn hẳn. Ở vùng biển ấm chúng bám rất nhanh nên chu kỳ lên đà ngắn hơn vùng ôn đới.
Kẽm chống ăn mòn dùng để làm gì?
Là chi tiết kim loại gắn dưới nước, được thiết kế để mòn thay cho các bộ phận quan trọng. Mòn hết là hết tác dụng bảo vệ nên phải thay theo kỳ.
Thiết bị nào dễ hỏng mà không ai biết?
Bơm hút nước đáy — nó chỉ cần khi có sự cố nên phải chạy thử định kỳ.
